Çöpü %10 azalt, harcamanın yarısını yerelde yap: bir turizm sempozyumu kendi etkinliğini denetime açtı

Ne oldu

Avustralya'nın Yeni Güney Galler kuzey kıyısında faaliyet gösteren bölgesel turizm örgütü Destination North Coast NSW, yıllık North Coast Turizm Sempozyumu ve Bölgesel Turizm Ödülleri için EarthCheck'in Sürdürülebilir Etkinlik Yönetim Sistemi (SEMS) tanınırlığını üst üste ikinci yıl aldı. Duyuru 28 Temmuz 2026'da Coffs Coast'tan yapıldı.

Haberin ilgi çekici tarafı sertifikanın kendisi değil, taahhüt edilen hedeflerin biçimi. Kaynakta sıralanan ölçülebilir hedefler şunlar:

• Düzenli depolamaya giden atığın 2025 seviyesine göre %10 azaltılması
• Etkinlik malzeme ve hizmetlerinin en az %50'sinin yerelden tedarik edilmesi
• Sürdürülebilir ulaşım kullanımının artırılması
• Katılımcı seyahati ve etkinlik operasyonundan kaynaklanan, kaçınılamayan emisyonların dengelenmesi

Bunlara ek olarak su dolum istasyonları sağlanacağı, mümkün olan yerlerde tek kullanımlık plastiğin kaldırılacağı ve etkinlik iletişiminin ağırlıklı olarak dijitale taşınacağı belirtiliyor.

Ölçüm tarafı da açık: etkinliğin karbon ayak izi EarthCheck'in EventCalculator'ı ile hesaplanıyor ve geçen yılın sonucuyla karşılaştırılıyor.

EarthCheck'in kurucusu ve CEO'su Stewart Moore, duyuruda meseleyi tek cümleyle özetliyor: "Sürdürülebilir destinasyonlar yalnızca niyetle kurulmaz." Destination North Coast NSW Genel Müdürü Michael Thurston ise sempozyumun yalnızca sahnede konuşulanla değil, "planlanma, satın alınma ve gerçekleştirilme biçimiyle" de bir yön göstermesini istediklerini söylüyor.

Türkiye açısı

Türkiye'nin turizm takvimi fuar, kongre ve ödül töreniyle dolu. Bunların bir kısmı programına sürdürülebilirliği başlık olarak alıyor — örneğin 24-25 Eylül 2026'da Yenikapı Avrasya Gösteri ve Sanat Merkezi'nde düzenlenecek Uluslararası İstanbul Turizm Fuarı'nın oturum başlıkları arasında sürdürülebilir turizm uygulamaları da var.

Kendi etkinliğini ölçmek, bu konuyu konuşmanın en ucuz ve en inandırıcı biçimi. Yukarıdaki listeye tekrar bakın: su dolum istasyonu, dijital iletişim, yerel tedarik oranı, tek kullanımlık plastiğin kaldırılması. Hiçbiri sermaye yatırımı istemiyor; birkaçı doğrudan maliyet düşürüyor.

Gerçek engel başka yerde: geçen yılın sayısı yok. "%10 azalttık" cümlesini kurabilmek için 2025'te ne kadar atık çıktığını bilmek gerekiyor. Fuar ve kongrelerde bu veri çoğunlukla organizatörün elinde değil — atık, mekânın atık yönetimi sözleşmesinde; yemek ve içecek atığı catering firmasında; ulaşım katılımcının kendi tercihinde. Yani ilk iş ölçüm cihazı almak değil, ölçümü ve raporlamayı mekân ve catering sözleşmesine bir madde olarak yazmak. Bu, bir sonraki etkinlik için bugün yapılabilecek bir şey.

İkinci kaldıraç, ölçüm yükünün büyük kısmının zaten toplanan verilerde durması: kaç kişi kayıt oldu, kaç kişi konakladı, kaç öğün servis edildi, kaç metrekare stand kurulup söküldü. Bu sayılar organizatörde var; eksik olan bunları bir hesaba bağlamak.

Zamanlama tarafında bir not: 27 Eylül 2026'da yürürlüğe giren AB Empowering Consumers Direktifi, tüketiciye yönelik çevre iddialarının kanıtlanmasını zorunlu kılıyor (ayrıntı burada). Bu kural AB pazarında satış yapanları bağlıyor; İstanbul'da düzenlenen bir yerel fuarı doğrudan kapsamıyor. Ancak Avrupalı kurumsal alıcıya "sürdürülebilir kongre" satan bir Türk tesisi ya da organizatörü, iddiasının kanıtını göstermek zorunda kalacak. Kanıt da ölçümden çıkıyor.

Doğrulanması gereken: Bu haberin yazıldığı tarihte, Türkiye'de bir turizm fuarı veya kongresinin kendi etkinliği için ölçülmüş atık ya da karbon hedefi yayımladığına dair kamuya açık bir kayıt bulamadık. Yayımlayan bir organizatör varsa haberin en değerli devamı odur; takip ediyoruz.

Kim yapıyor

• Destination North Coast NSW — bu haberin konusu. Sempozyumunu ve ödül törenini üst üste iki yıl bağımsız gözden geçirmeye açtı, hedefleri rakamla yazdı ve karbon ayak izini yıldan yıla karşılaştırılabilir hale getirdi. Türkiye'de bölgesel turizm örgütleri ve destinasyon birlikleri için doğrudan kopyalanabilir bir model.
• EarthCheck — Sürdürülebilir Etkinlik Yönetim Sistemi (SEMS) ve EventCalculator'ı sağlayan kuruluş. Etkinlik tarafında GSTC ve Green Key gibi konaklama sertifikalarının karşılığını oluşturuyor.
• Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D) — Türkiye tarafındaki tek somut emsal. Dernek, kendi sitesinde, 2-3 Nisan 2015'te düzenlediği II. İstanbul Karbon Zirvesi sırasında belgelendirme denetimini tamamlayarak Türkiye'nin ilk ve tek ISO 20121 Sürdürülebilir Etkinlik Yönetim Sistemi belgesini RINA Türkiye'den aldığını yazıyor. Emsalin turizm dışından ve on bir yıl öncesinden gelmesi, boşluğun büyüklüğünü kendi başına anlatıyor.

ISO 20121, etkinliklerin çevresel, sosyal ve ekonomik etkilerini yönetmek için kullanılan uluslararası standart. SÜT-D örneği, standardın Türkiye'de en az 2015'ten beri denetlenip belgelendirilebildiğini gösteriyor. Yani eksik olan altyapı değil, talep.