İki kararla 23.448 km² deniz milli park oldu: Fethiye-Kaş ve Kuzey Ege sınırları koordinatla çizildi

Ne oldu

15 Ağustos 2026 tarihli iki Cumhurbaşkanı Kararı, 16 Ağustos 2026 tarihli ve 33342 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. İkisi de aynı cümleyi kuruyor: ekli harita ile koordinat listesinde sınırları belirtilen alan, deniz milli parkı olarak belirlendi.

11626 sayılı Karar — Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı. Harita künyesine göre illeri Muğla ve Antalya, sorumlu birimler 4. ve 6. Bölge Müdürlükleri ile Muğla ve Antalya DKMP Müdürlükleri. Alanı 21.706,03 km².

11627 sayılı Karar — Kuzey Ege Deniz Milli Parkı. İlleri Çanakkale ve Tekirdağ, sorumlu birimler 1. ve 2. Bölge Müdürlükleri ile Çanakkale ve Tekirdağ DKMP Müdürlükleri. Alanı 1.742,14 km².

Toplam 23.448,17 km².

Kararların asıl ağırlığı eklerinde. Her iki kararın ekinde Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü imzalı bir sınır haritası ve bir koordinat çizelgesi var. Çizelgeler GCS WGS 84 sisteminde: Fethiye-Kaş için 1.975, Kuzey Ege için 599 nokta. Yani sınır tarifle değil, ondalık dereceye kadar yazılı koordinatla çiziliyor — bir kaptanın ya da dalış işletmecisinin plotter'ına girebilecek biçimde.

Bir ayrıntı, haberin kamuoyuna yansıyan hâlini düzeltiyor. Kuzey Ege parkı basına "Gökçeada çevresindeki denizler" olarak yansıdı; kararın künyesi ise Çanakkale'nin yanında Tekirdağ'ı da yazıyor ve haritadaki sınır kuzeyde Saros yönüne uzanıyor. Park Gökçeada ile sınırlı değil.

Turizm Günlüğü'nün aktardığına göre karar Gökçeada'nın kara alanını milli park ilan etmiyor; adadaki köyler, tarım arazileri ve konutlar kapsam dışında. Aynı haber, Yıldızkoy ile Kuzulimanı arasındaki Gökçeada Sualtı Deniz Parkı'nın TÜDAV girişimiyle 1999'da kurulduğunu hatırlatıyor.

Türkiye açısı

Bu karar Türkiye'de geçtiği için soru "bizde uygulanabilir mi" değil. Soru şu: bu sınır kimin işini değiştirir?

Cevap net biçimde dar ve net biçimde derin. Karadaki otel, pansiyon ve restoran bu kararın konusu değil — statü denize veriliyor. Ama suyun üstünde iş yapan herkes doğrudan içeride: gulet ve mavi yolculuk filoları, dalış merkezleri, günübirlik tur tekneleri, yat kiralayanlar, marina ve çekek yeri işletmecileri. Fethiye-Kaş sınırı, Türkiye'de mavi yolculuğun en yoğun çalıştığı koridorun tam üstünde duruyor.

Şu anda yapılacak iş teknik ve ucuz: koordinat listesini indirip kendi rotanızı, demirleme noktalarınızı ve dalış alanlarınızı sınırla çakıştırmak. İkisi de Resmî Gazete'de açık erişimde. Bir işletmenin "içeride miyim" sorusuna bugün cevap verebilmesi için kimseden izin, danışman veya yazışma gerekmiyor.

Bunun ötesinde ne olacağı ise henüz yazılmadı — ve haberin en çok yanlış okunacak yeri burası. Yayımlanan iki karar sınır belirliyor, rejim belirlemiyor. Hangi faaliyetin hangi bölgede, hangi koşulla süreceği; demirleme, balıkçılık, dalış ve günübirlik tur kotalarının nasıl düzenleneceği; ziyaretçi yönetiminin nasıl kurulacağı bu metinlerde yok. Bunlar milli park mevzuatı çerçevesinde ayrıca hazırlanacak.

Sektör açısından pratik anlamı şu: bugün bir yasak gelmedi, bir süreç başladı. Yönetim planı hazırlanırken bölgeleme tartışması yapılacak ve o tartışmanın çıktısı, on yıl boyunca hangi koyda kaç teknenin demir atabileceğini belirleyecek. Bu masaya veri ile gelen işletme ile "bizi kimse sormadı" diyen işletme aynı sonucu almaz. Elinde sezonluk tekne sayısı, rota kaydı ve atık teslim dökümü olan bir filo, kendi koyu için argüman üretebilir.

Bir de zamanlama var. Deniz tarafındaki kayıt disiplini zaten sıkışıyordu: İMEAK Deniz Ticaret Odası'nın üyelerine duyurduğu Mavi Kart Takip Sistemi Genelgesi (2026/3), GATS kapsamı dışındaki gemilerin atık teslimini Türkiye Çevre Ajansı koordinasyonunda elektronik ortamda izlemeye alıyor; yat, gulet ve günübirlik tur teknesi bu kapsamın içinde. Aynı sularda birkaç ay arayla hem atık kaydı hem koruma statüsü kuruldu. Bu iki düzenleme birbirinden bağımsız çıktı, ama aynı tekneye bakıyor.

Doğrulanması gereken: Kararların yönetim planı takvimi, bölgeleme yaklaşımı ve mevcut Özel Çevre Koruma Bölgeleri (Fethiye-Göcek, Kaş-Kekova) ile hukuki ilişkisi yayımlanan metinlerde yer almıyor. Parkların içinde kalan mevcut turizm faaliyetlerine geçiş süresi tanınıp tanınmayacağı da bu kararlardan okunamıyor.

Kim yapıyor

• Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü — sınır haritalarını hazırlayan kurum. Sahadaki muhatap ise kararların künyesinde adı geçen dört il müdürlüğü: Muğla, Antalya, Çanakkale ve Tekirdağ DKMP Müdürlükleri. Yönetim planı sürecinde işletmecinin kapısını çalacağı adres burası.
• TÜDAV — Gökçeada'daki koruma fikrinin 1999'a uzanan tarafı. Kuzey Ege'de bugün çizilen sınır, yirmi yılı aşkın süredir sürdürülen bir saha çalışmasının üzerine geliyor.
• DenizTemiz Derneği/TURMEPA — Göcek'te üç sezonda 4.133 tekneden atık teslim alan alım teknesini işleten kuruluş. Fethiye-Kaş sınırının içinde kalan sularda ölçülmüş operasyon verisine sahip az sayıdaki aktörden biri; bu veri yönetim planı tartışmasında kullanılabilir bir zemin.

Bu haberin işletmeci için taklit edilebilir tarafı bir uygulama değil, bir alışkanlık: sınır koordinatla çizildiğinde, itiraz da savunma da koordinatla yapılır. Kendi çalışma alanını haritada gösteremeyen işletme, planlama masasında kendini de gösteremez.