Tek otel küçük, yirmi otel alıcı: toplu yenilenebilir enerji sözleşmesi otelcilik için fizibl çıktı

Ne oldu

Dünya Sürdürülebilir Konaklama İttifakı (World Sustainable Hospitality Alliance), Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (WTTC) ile birlikte yürüttüğü fizibilite çalışmasının sonucunu 25 Haziran 2026'da açıkladı. Sorulan soru şuydu: oteller elektrik taleplerini birleştirip, tek başlarına giremeyecekleri bir yenilenebilir enerji satın alma anlaşmasına (PPA) girebilir mi?

Çalışmanın cevabı "girilebilir" oldu. Katılımcılar arasında Accor, Radisson Hotel Group, American Express Global Business Travel, STX Group ve danışman olarak EY var.

Teşhis, konaklama sektörünü tanıyan herkese tanıdık gelecek. Rapor, PPA'ların karmaşık olduğunu, uzun vadeli taahhüt gerektirdiğini ve "büyük enerji talebi ile güçlü kredi profiline sahip" kuruluşlara daha erişilebilir olduğunu yazıyor. Konaklamada talep ise binlerce tesise dağılmış durumda — sahip olunan, yönetilen ve franchise tesisler arasında bölünmüş.

Önerilen çözüm bir özel amaçlı şirket (SPV). İşleyişi şöyle kurgulanmış:

• Oteller bu şirkete ortak olur, ama oy hakkı olmayan paylarla. Kontrolü tarafsız bir üçüncü taraf tutar; rapor bu tarafın payların en az %51'ini almasını öneriyor.
• Şirket, fiziksel teslimat gerektirmeyen sanal PPA'lar imzalar.
• Sözleşmelerden doğan yenilenebilir enerji sertifikaları (EAC) ortaklara taahhütleri oranında satılır.
• Günlük işletim, uzman bir üçüncü taraf şirkete verilir.

Kritik ayrıntı taahhüt süresinde. Otel 10–15 yıllık bir PPA'nın altına imza atmıyor; şirketle asgari iki yıllık bir sertifika alım sözleşmesi yapıyor. Rapor bunu "tek başına PPA'ya girmekten daha esnek" diye tanımlıyor.

Bu yeni bir icat da değil. Çalışma, hâlihazırda işleyen çok alıcılı sözleşmeleri sayıyor:

• Reel (Danimarka, 2024) — Danica Ejendomme, Kvadrat ve Aquaporin dahil 25 şirket, Doğu Jutland'da yılda 14 GWh
• Philips, Heineken, Nouryon ve Signify (2020) — Finlandiya Mutkalampi'de yılda 330 GWh
• Fashion Pact ve Lightsource bp (İspanya, 2023) — Kering, Prada Group ve Ralph Lauren dahil 12 marka

Otelciler için en anlamlısı Reel örneği: 25 katılımcı, yılda 14 GWh. Ortalamaya vurulduğunda katılımcı başına 0,6 GWh'in altında bir hacim düşüyor. Yani masaya oturmak için dev bir sanayi tesisi olmak gerekmiyor.

Türkiye açısı

Türkiye'de bu işin hukuki altyapısı zaten kurulu. EPDK'nın 14 Kasım 2020 tarihli Elektrik Piyasasında Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Yönetmeliği, YEK-G sistemini ve organize YEK-G piyasasını kurdu. Yönetmeliğin amacı, tüketiciye tedarik edilen elektriğin belirli bir miktarının veya oranının yenilenebilir kaynaktan üretildiğinin "takip, ispat ve ifşa edilmesi" olarak tanımlanıyor.

Yani bir otelin "yeşil elektrik kullanıyorum" cümlesini belgeye bağlaması için gereken araç Türkiye'de mevcut. Eksik olan belge değil, ölçek.

Raporun tarif ettiği sorun — dağınık talep, zayıf kredi profili, uzmanlık isteyen sözleşme — Türkiye'de en az Avrupa'daki kadar geçerli. Bir sahil otelinin yıllık tüketimi, tek başına uzun vadeli bir üretim sözleşmesi imzalamaya yetecek büyüklükte değil.

Üstelik burada bir ek zorluk var: otelin tüketimi mevsimlik. Yazın zirve yapıp kışın dibe inen bir profil, sabit hacimli çok yıllık taahhüt kurmayı zorlaştırır. Bu, mekanizmanın Türkiye'de çalışmayacağı anlamına gelmez; sözleşmenin hacim ve esneklik tarifinin farklı kurulması gerektiği anlamına gelir. Raporun kendi çözümü de zaten bu yönde: kısa taahhüt süresi ve ihtiyaç arttıkça yeni sözleşme.

İkinci engel hukuki. Rapor, rakip şirketlerin ortak alım yapısı kurmasının AB'de rekabet hukuku kapsamına (ABİDA 101. madde) girebileceğini, pazar payı %15'in altında kalan anlaşmaların genel olarak güvenli sayıldığını, üstünde ise ayrıntılı bir rekabet değerlendirmesi gerektiğini yazıyor. Aynı soru Türkiye'de de sorulacak: bir bölgedeki otellerin ortak alım yapısı rekabet mevzuatı açısından nasıl değerlendirilir? Bu, yapıyı kurmadan önce cevaplanması gereken bir soru — kurduktan sonra değil.

Üçüncü nokta ise zamanlamayla ilgili. Rapor, Bilime Dayalı Hedefler Girişimi'nin (SBTi) 2027'de yürürlüğe girecek yeni Kapsam 2 kurallarına dikkat çekiyor: sanal PPA'ların yalnızca finansal koruma değil, gerçek dünyada emisyon azaltımı kanıtlaması istenecek ve tek başına satın alınan sertifikalar yeterli sayılmayabilecek. Bugün kurulacak bir yapının bu kurala göre tasarlanması gerekiyor.

Doğrulanması gereken: Türkiye'de otellerin elektrik alımını toplulaştıran bir birlik, kooperatif veya satın alma yapısı olup olmadığını bu haberde doğrulayamadık. Varsa haberin devamı odur; bilen okurdan duymak isteriz.

Doğrulanması gereken: Türk konaklama tesislerinin kaçının serbest tüketici olarak kendi tedarikçisini seçtiğine ve YEK-G belgeli elektrik talebinin ne kadarının turizmden geldiğine dair kamuya açık bir kırılım elimizde yok.

Kim yapıyor

World Sustainable Hospitality Alliance ve WTTC — çalışmayı yürüten iki kurum. İttifak, 2026'nın üçüncü çeyreğinde bir "Konaklama Yenilenebilir Enerji Uygulama Forumu" toplayacağını duyurdu ve konaklama, seyahat, enerji ve finans sektörlerine açık bir katılım çağrısı yaptı. Çağrı sektör geneline yönelik; iletişim adresi raporda veriliyor.

Accor, Radisson Hotel Group ve Amex GBT — çalışmanın sektör katılımcıları. Rapor, katılımın gelecekteki herhangi bir uygulama aşamasına katılım anlamına gelmediğini özellikle belirtiyor.

Schneider Electric — raporda örnek gösterilen Energize programında, aralarında Takeda, Teva ve UCB'nin bulunduğu 8 şirketin İspanya'daki ortak alımını (yılda 563,7 GWh) yürüten taraf. Toplu alımın "kim işletecek" sorusunun pratik cevabı bu tür uzman aracılar.

EPİAŞ — Türkiye'de YEK-G sistemini ve organize YEK-G piyasasını işleten kurum. Bir Türk otelinin bu yolda atacağı ilk somut adım, kendi tedarik sözleşmesinde YEK-G belgeli elektriğin ne anlama geldiğini ve maliyet farkını öğrenmek.

Bir sonraki adım büyük bir yatırım değil: tesisin son on iki aylık elektrik tüketimini aylık kırılımla çıkarmak. Toplu alım masasına oturmanın ön koşulu bu veri — ve onu tutmak bedava.